گذاشتن پا به داخل در کودکان؛ علل، علائم و روش‌های درمان
مقدمه
گذاشتن پا به داخل یا این‌توئینگ (Intoeing) یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه والدین به متخصص ارتوپدی کودکان است. در این حالت، هنگام راه رفتن یا دویدن، پنجه پاهای کودک به سمت داخل چرخش پیدا می‌کند. بسیاری از والدین نگران هستند که این وضعیت باعث اختلال دائمی در راه رفتن کودک شود، اما در اغلب موارد این مشکل بخشی طبیعی از روند رشد بوده و با افزایش سن بهبود می‌یابد.
با این حال، تشخیص علت اصلی و بررسی موارد غیرطبیعی اهمیت زیادی دارد تا در صورت نیاز، درمان مناسب انجام شود.
گذاشتن پا به داخل چیست؟
گذاشتن پا به داخل به وضعیتی گفته می‌شود که در آن هنگام راه رفتن، پنجه پاها به سمت داخل قرار می‌گیرند. این مشکل ممکن است در یک پا یا هر دو پا مشاهده شود و شدت آن از خفیف تا شدید متغیر باشد.
در بیشتر کودکان، این وضعیت بدون درد بوده و تأثیر قابل توجهی بر فعالیت‌های روزمره ندارد.
علل گذاشتن پا به داخل در کودکان
سه علت اصلی برای این مشکل وجود دارد:
1. چرخش داخلی پا از ناحیه کف پا (متاتارسوس اداکتوس)
این وضعیت معمولاً در نوزادان مشاهده می‌شود. در این حالت قسمت جلویی پا به سمت داخل خم شده است.
علل احتمالی عبارت‌اند از:
– وضعیت قرارگیری جنین در رحم
– محدودیت فضای داخل رحم
– عوامل ژنتیکی
در بسیاری از موارد این مشکل به مرور زمان و بدون درمان برطرف می‌شود.
2. چرخش داخلی استخوان ساق پا (تیبیال تورشن داخلی)
یکی از شایع‌ترین علل پا به داخل گذاشتن در کودکان نوپا است.
در این حالت استخوان ساق پا کمی به سمت داخل چرخیده است و باعث می‌شود هنگام راه رفتن پنجه پاها به داخل قرار گیرند.
ویژگی‌ها:
– معمولاً در سنین ۱ تا ۳ سالگی دیده می‌شود.
– اغلب دوطرفه است.
– در بیشتر موارد با رشد کودک اصلاح می‌شود.
3. افزایش چرخش داخلی استخوان ران (فمورال آنتی‌ورژن)
این علت بیشتر در کودکان ۳ تا ۸ سال دیده می‌شود.
در این وضعیت استخوان ران نسبت به حالت طبیعی چرخش بیشتری به سمت داخل دارد که باعث می‌شود کودک هنگام راه رفتن یا نشستن پاها را به داخل بچرخاند.
برخی کودکان مبتلا ترجیح می‌دهند به شکل W روی زمین بنشینند.
علائم گذاشتن پا به داخل
علائم می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
– چرخش پنجه پاها به داخل هنگام راه رفتن
– زمین خوردن‌های مکرر
– ظاهر غیرعادی راه رفتن
– دویدن با الگوی متفاوت
– تمایل به نشستن به شکل W
– نگرانی والدین از شکل پاها
نکته مهم این است که بیشتر کودکان درد یا محدودیت حرکتی ندارند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در شرایط زیر مراجعه به متخصص ارتوپدی توصیه می‌شود:
– شدت زیاد انحراف پاها
– یک‌طرفه بودن مشکل
– وجود درد
– لنگش
– محدودیت حرکتی
– بدتر شدن وضعیت با افزایش سن
– ادامه مشکل در سنین بالاتر
تشخیص
معاینه بالینی
پزشک وضعیت راه رفتن، محور اندام تحتانی و میزان چرخش ران و ساق را ارزیابی می‌کند.
بررسی سابقه رشد
سن کودک و روند تغییرات پاها اهمیت زیادی در تشخیص دارند.
تصویربرداری
در اغلب موارد نیازی به تصویربرداری نیست، اما در شرایط خاص ممکن است رادیوگرافی یا سی‌تی‌اسکن درخواست شود.
درمان گذاشتن پا به داخل در کودکان
پیگیری و اطمینان‌بخشی
در بیشتر کودکان، این مشکل با رشد طبیعی بدن به تدریج اصلاح می‌شود و نیاز به درمان خاصی ندارد.
تمرینات اصلاحی
برخی تمرینات کششی و تقویتی ممکن است برای بهبود کنترل عضلانی و تعادل مفید باشند.
فیزیوتراپی
در موارد خاص، فیزیوتراپی می‌تواند به بهبود الگوی راه رفتن و تقویت عضلات کمک کند.
بریس و ارتز
در گذشته از بریس‌ها، کفش‌های اصلاحی و میله‌های مخصوص استفاده می‌شد، اما تحقیقات نشان داده‌اند که در بیشتر موارد این وسایل تأثیر قابل توجهی در اصلاح چرخش استخوان‌ها ندارند.
با این حال، در برخی شرایط خاص و با تشخیص پزشک، ممکن است ارتزها برای بهبود عملکرد یا کنترل وضعیت پا تجویز شوند.
جراحی
جراحی تنها در موارد شدید و نادر انجام می‌شود؛ به‌ویژه زمانی که:
– انحراف شدید باقی مانده باشد.
– عملکرد کودک مختل شده باشد.
– مشکل پس از پایان سن رشد اصلاح نشده باشد.
نقش بریس و ارتز در درمان
بریس‌ها معمولاً برای اصلاح مستقیم چرخش استخوان ران یا ساق تأثیر محدودی دارند، اما ممکن است در برخی کودکان برای:
– بهبود ثبات اندام تحتانی
– اصلاح الگوی راه رفتن
– کاهش خستگی
– افزایش تعادل
توسط متخصص ارتوپدی یا ارتزیست تجویز شوند.
پیش‌آگهی بیماری
خبر خوب این است که اکثر کودکان مبتلا به پا به داخل گذاشتن، بدون نیاز به درمان خاص و تنها با رشد طبیعی بدن بهبود پیدا می‌کنند. بسیاری از کودکان تا سن ۸ تا ۱۰ سالگی الگوی راه رفتن کاملاً طبیعی خواهند داشت.
نتیجه‌گیری
گذاشتن پا به داخل در کودکان یکی از شایع‌ترین اختلالات ظاهری راه رفتن است که اغلب ناشی از چرخش طبیعی استخوان‌های پا در دوران رشد می‌باشد. بیشتر موارد بدون نیاز به درمان خاص و با افزایش سن بهبود پیدا می‌کنند. با این حال، ارزیابی توسط متخصص ارتوپدی در موارد شدید، دردناک یا غیرطبیعی اهمیت زیادی دارد تا علت زمینه‌ای مشخص شده و در صورت لزوم اقدامات درمانی مناسب انجام شود.
مجموعه تخصصی ارتز و پروتز کلینیک فاخر با بیش از 10 سال سابقه همراه شما عزیزان خواهد بود. برای مشاوره رایگان با شماره 38427939-051 در ارتباط باشید.
با ما در ارتباط باشید
سوالات متداول
آیا گذاشتن پا به داخل باعث دیر راه رفتن کودک می‌شود؟
خیر. در اغلب موارد این وضعیت تأثیری بر رشد حرکتی کودک ندارد.
آیا کفش طبی می‌تواند مشکل را درمان کند؟
در بیشتر موارد کفش طبی یا کفش اصلاحی باعث اصلاح چرخش استخوان‌ها نمی‌شود.
آیا کودک می‌تواند ورزش کند؟
بله. اکثر کودکان مبتلا محدودیتی برای ورزش و فعالیت‌های روزمره ندارند.